Een referendum dat de miljardairs wonnen

Californië wordt niet de eerste Amerikaanse staat met een eenmalige belasting op grote vermogens. Een kleine meerderheid van 52,8 procent verwierp Proposition 40, die het nettovermogen van de allerrijksten eenmalig met vijf procent wilde belasten. Van de ruim elf miljoen stemmers koos 47,2 procent voor; de uitslag is gebaseerd op 83 procent van de stemmen.

Het geld was er wel. Tegenstanders haalden 333 miljoen dollar op, tien keer zoveel als de voorstanders, en vooral techmiljardairs stortten fors bij. Google-medeoprichter Sergey Brin gaf meer dan honderd miljoen dollar uit om een belasting te voorkomen die hem veel meer zou hebben gekost. De initiatiefnemers hoopten honderd miljard voor de zorg.

Het idee komt van de Franse econoom Gabriel Zucman, leerling van Thomas Piketty, die een belasting voorstelt op vermogens boven de honderd miljoen euro. In Frankrijk haalde zijn plan het parlement niet; dit jaar sprak hij er in Den Haag met Kamerleden. In Californië woont een deel van de doelgroep: ongeveer tweehonderd miljardairs.

Ook binnen de Democratische familie was het voorstel omstreden. Planned Parenthood en de Californische artsenvereniging vreesden een slechte verdeling van de opbrengst en een uittocht van vermogende belastingbetalers. Gouverneur Newsom noemde een heffing op staatsniveau nadelig voor zijn staat. Een aantal miljardairs was al naar Florida verhuisd.