De president die alleen nog in zijn eigen brief bestaat

Hij landde in de Verenigde Staten, waar hij welkom was, en liet aanvankelijk niets horen. Daarna verscheen een open brief aan journalisten. Daarin herhaalt Flávio Bolsonaro dat hij de uitslag niet gelooft. „Ik wil niet alleen tegen de 60 miljoen mensen die op mij hebben gestemd, maar aan alle Brazilianen zeggen dat ik de gekozen president ben,” schrijft hij.

Kort nadat hij de tekst op sociale media had gedeeld, haalde hij die weer weg. In de nieuwe versie noemt hij zichzelf geen gekozen president meer, maar ‘leider van Brazilië’. Die correctie maakt de claim niet kleiner maar houdbaar: het woord verdwijnt, de aanspraak blijft. Bolsonaro kreeg bijna 60 miljoen stemmen, tegenover ruim 64 miljoen voor de zittende president Lula da Silva.

Internationale waarnemers noemden de verkiezingen eerder wel betrouwbaar. Dat maakt zijn positie juridisch zwak en politiek niet kansloos: hij richt zich niet tot rekenkamers maar tot zijn eigen achterban, vanuit het buitenland, waar een Braziliaanse rechter hem moeilijker bereikt. De brief is vooral een signaal aan zijn eigen achterban.

De constructie is niet nieuw: ook in 2022 werd de uitslag betwist, en ook toen zonder bewijs dat standhield. Wat verandert is de plek: een ballingschap in een land dat hem welkom heette, met een visum terwijl er een uitreisverbod lag.