De rekening komt twaalf jaar later

Toen de Griekse mededingingsautoriteit in 2014 vaststelde dat Athenian Brewery tussen 1998 en 2014 misbruik had gemaakt van zijn machtspositie, leek dat het einde van een zaak. Het was het begin. Een boetebesluit, een procedure in Amsterdam, een uitspraak over aansprakelijkheid in 2024 en nu, twee jaar later, een bedrag. Tussen al die stappen zat telkens een beroep, een uitstel, een nieuwe zitting.

Het bedrag vertelt dat verhaal. MTB krijgt 43,3 miljoen euro aan misgelopen winst en 67,9 miljoen rente. Bijna twee derde van de 111,2 miljoen is dus geen schade, maar tijd. Die rente is de prijs van het wachten — en het bewijs dat wachten loont voor de partij die niet hoeft te betalen. Wie twaalf jaar kan procederen, betaalt met geld dat ondertussen in zijn eigen bedrijf rendeerde.

De uitspraak laat ook zien hoe verschillend de partijen zijn uitgerust. MTB is een kleine Griekse brouwer die jarenlang tegen een concern van Heinekens formaat aankeek. Dat zo’n partij gelijk krijgt, is winst voor het mededingingsrecht. Maar de weg ernaartoe vraagt om uithoudingsvermogen: bewijs verzamelen, deskundigen inhuren, tegenslagen verwerken en rechters overtuigen van een schadeomvang die zich laat raden.

Daarom is de follow-on claim in Europa zo’n dubbelzinnig instrument. De gedupeerde moet zelf naar de rechter, want de toezichthouder legt alleen een boete op en verdeelt niets. Dat is efficiënt zolang de schade duidelijk is, en wrang wanneer juist de partij die het meest heeft geleden het minste geld heeft om te procederen. Heineken gaat in hoger beroep; het bedrag staat nog niet vast, en de rente loopt door.

Wat woensdag in Amsterdam werd vastgesteld, is vooral een prijskaartje bij een oude constatering. De brouwer zal de 111 miljoen kunnen dragen; dat is het soort bedrag dat een beursgenoteerd concern verwerkt en waarna het doorgaat. De vraag is of het systeem ook werkt voor de concurrent die dat niet kan, en of twaalf jaar wachten nog past bij een markt die in maanden verandert.