De bom in de coalitie

D66 en CDA sloten woensdag een akkoord met Pro en Volt over een afgezwakte versie van het Belastingplan 2027. De twee coalitiepartijen gingen daarmee over links, zonder de VVD, die pas woensdagochtend van het compromis op de hoogte was. Het plan verschuift 1 miljard euro: meer belasting op vermogen, minder op arbeid. Donderdag stemt de Tweede Kamer over het plan.

De VVD reageerde laat in de avond, na urenlang crisisberaad van de partijtop. Fractieleider Yesilgöz zei dat de coalitiegenoten haar partij hadden overvallen en noemde de afspraak een slechte deal, die indruist tegen het coalitieakkoord. De liberalen stemmen in elk geval tegen het amendement van Pro en Volt. Premier Jetten zegde een buitenlandse reis af.

D66 en CDA hielden vast aan hun akkoord. Paternotte (D66) zei dat er geen kabinetscrisis is en dat coalitiepartijen niet altijd hetzelfde hoeven te stemmen; Bontenbal (CDA) sprak van een sprong over de eigen schaduw en zei goede hoop te hebben dat de coalitie dit samen kan dragen. Zonder de VVD hebben de vier partijen nog de steun nodig van minstens vier van vijf partijen: DENK, 50Plus, ChristenUnie, PvdD en SP.

De uitweg die op papier bestaat, is verdeeld stemmen: de VVD tegen het amendement, maar voor het hele Belastingplan. Dan is de belangrijkste begroting van het kabinet gered zonder dat de coalitie hoeft te vallen. Wat er in het compromis staat, is inmiddels bekend: winsten boven 60.000 euro in box 3 worden zwaarder belast, de eerste schijf in box 1 gaat omlaag en een ontwijkingsroute in de erfbelasting wordt gedicht.