Samen regeren, apart stemmen

D66, VVD en CDA hebben afgesproken dat ze elkaar bij de stemmingen over het belastingplan in het uiterste geval mogen loslaten. De regeringspartijen mogen los van elkaar meerderheden zoeken bij de oppositie en zelfs voor financiële plannen stemmen waar een van de anderen tegen is. „Een unieke situatie”, noemt een minister van het minderheidskabinet het achter de schermen.

Aan de afspraak hangen spelregels: de partijen mogen elkaar niet verrassen en wat in het coalitieakkoord staat, blijft staan. De ruimte zit vooral in wat nog niet is afgesproken. Het CDA is gefrustreerd, want de partij wil zekerheid dat de financiële plannen ook de Eerste Kamer halen.

CDA-leider Bontenbal verwijt de VVD dat die niet een stukje op vermogen wil bewegen, terwijl het kabinet met zo'n beweging de steun van Pro had kunnen binnenhalen. Dat het kabinet in plaats daarvan afwacht en kijkt wie tegen durft te stemmen, noemde hij „casinopolitiek”. Een deel van het kabinet ziet zijn koers als kiezen voor chaos; Bontenbal zegt juist chaos te willen voorkomen.

De eerste test is het amendement van Pro en Volt om vermogenden zwaarder te belasten. D66 noemt het „sympathiek”, de VVD „ondenkbaar” dat CDA en D66 daarvoor stemmen. Intussen is de verbouwing van box 3 nog altijd niet gedekt: tegenover een rekening van ruim 17 miljard euro staat geen betaalplan. ChristenUnie-Kamerlid Grinwis spreekt van „de grootste belastingzwendel ooit” van een minister van Financiën.