Steun, maar niet voor niets

Het kabinet-Jetten kreeg donderdag op twee fronten tegenslag. Eerst legden JA21, BBB en SGP een gezamenlijk eisenpakket op tafel: de drie fracties willen het belastingplan en alle begrotingen steunen, maar niet zonder versoepeling van de stikstofregels en een heroverweging van de thuisabortus. Later op de dag stapten LTO en NAJK op uit het overleg over de stikstofaanpak.

In een brief spreken de drie partijen van een constructief aanbod. De belastingverzwaring om aan de NAVO-norm te voldoen moet van tafel, net als een groot deel van de lastenverhogingen. Volgens JA21-leider Eerdmans is het devies „samen uit, samen thuis”. Het kabinet heeft geen meerderheid in de Tweede Kamer en moet dus zowel links als rechts zien te vinden.

Dat wordt er niet eenvoudiger op. D66 en CDA neigen naar samenwerking met linkse partijen, de VVD juist naar rechts. De stikstofplannen van landbouwminister Van Essen — bufferzones rond vijftien natuurgebieden, 2,6 koeien per hectare, twintig miljard euro — kunnen rekenen op steun van PRO en SP, maar PRO wil geen afzwakking.

De timing is pijnlijk. Van Essen presenteert vandaag de uitwerking van zijn plannen, en juist nu stappen de boerenorganisaties op. NAJK wil zones van 250 tot 500 meter en verzet zich tegen de koeiennorm. Volgens voorzitter Gerben Boom werken de jonge boeren „geen plannen meer uit waar we niet achter staan”.