De steekproef die een decennium beëindigde

Het partijhoofdkwartier van de Servische Progressieve Partij liep zondagavond vroeg leeg. Even na tienen zei Aleksandar Vučić voor de camera's wat vrijwel niemand in Belgrado had verwacht: „Op basis van een steekproef is het duidelijk dat we deze verkiezingen hebben verloren. De Studentenlijst heeft gewonnen.” Zij krijgen 135 tot 140 zetels, zijn eigen SNS 105.

Daarmee eindigt de dominantie van de man die Servië ruim een decennium bestuurde, eerst als premier en later als president. De vervroegde verkiezingen, in september door hemzelf uitgeschreven, waren bedoeld om de beweging te kanaliseren. Ze deden het tegenovergestelde: de straat kreeg een parlementaire meerderheid.

De aanleiding lag in Novi Sad, waar in 2024 een overkapping van het treinstation instortte en mensen omkwamen. Verdriet werd woede, woede werd een beweging tegen corruptie en toenemend autoritarisme, met studenten als organisatoren. Bijna twee jaar lang ging ze de straat op. Zondag bracht ze haar kiezers naar de stembus.

In Belgrado werd tot diep in de nacht feestgevierd: toeterende auto's, mensen die „hij is klaar” riepen. „De stem van het volk is gehoord,” zei een woordvoerder. „Vanavond vieren we de overwinning, morgen bouwen we aan de toekomst.” In Brussel werd de uitslag verwelkomd als een democratische ommekeer.