De boete die niemand int

Een recordboete is een mededeling over het verleden. De Kansspelautoriteit legde EOD Code 37 miljoen euro op voor illegale goksites zonder zichtbare leeftijdscontrole, met betalen via cryptovaluta en anonieme middelen. Wie zo'n site exploiteert, verkoopt geen spel maar een omgeving waarin verslaving en witwassen samenvallen. De toezichthouder heeft gelijk dat ze dit beboet.

Alleen: de Ksa zegt er zelf bij dat dit soort partijen de boete geregeld niet betaalt. Ze opereren vanuit het buitenland, achter wisselende domeinen, met betaalstromen buiten het bereik van een Haagse beschikking. Dan is de boete geen straf maar een bordje. De elf andere sites uit hetzelfde onderzoek blijven gewoon actief.

Dat legt een zwakte bloot die dieper zit. Handhaving in een gedigitaliseerde markt werkt alleen als je de infrastructuur raakt: betaaldiensten, hosting, adverteerders, appstores. Zodra de toezichthouder de betaalprovider of de host aanspreekt, wordt het ongemakkelijk, want daar zit de omzet. Dat instrument heeft de Ksa en gebruikt ze te weinig.

De erfenis van de legalisering in 2021 maakt dat pijnlijk. Het stelsel belooft een vergunninghouder ruimte, mits hij spelers beschermt, en belooft dat de illegaliteit krimpt. Elk jaar waarin illegale sites bereikbaar blijven, kalft die belofte af: de legale aanbieder betaalt toezicht, kansspelbelasting en reclamebeperkingen, de illegale concurrent pakt de kwetsbaarste spelers.

Wat rest is een kwestie van prioriteiten. De recordboete bewijst dat de toezichthouder durft op te treden; het bewijs dat het werkt moet nog komen. Wie de markt wil opschonen, meet niet hoeveel boetes er zijn opgelegd, maar hoeveel illegale sites er na een jaar nog bereikbaar zijn. Op dat cijfer valt de Ksa voorlopig niet af te rekenen.