Uitstel is ook een besluit
De koeiennorm gaat tijdelijk van tafel, box 3 schuift een jaar op, de zones worden aan de provincies overgelaten. Het kabinet koopt tijd en stuurt de rekening naar de volgende coalitie.
Op één middag kwamen in Den Haag twee brieven naar de Kamer die hetzelfde deden: ze schoven een beslissing vooruit. In de ene stond dat de zones rond kwetsbare natuur niet langer met vaste afstanden worden dichtgetimmerd; provincies mogen het zelf invullen, tot 2028. In de andere, eerder die dag besproken, stond dat de nieuwe vermogensbelasting in box 3 vrijwel zeker een jaar later ingaat. Het kabinet regeert door de harde rand van elk besluit zacht te maken en de rekening een jaartje door te schuiven.
Merk op waar het kabinet wél haast maakt. De rekenkundige ondergrens gaat een half jaar eerder in, per 1 juli 2027, zodat ondernemers makkelijker een vergunning krijgen. Waar het pijn doet bij de eigen achterban, gaat het sneller; waar het geld kost of kiezers raakt, gaat het langzamer. Dat is geen samenhangend beleid, dat is een boekhouding van timing. De koeiennorm van 2,6 koeien per hectare verdwijnt tijdelijk naar de kast, maar blijft in die kast liggen. Provincies krijgen drie jaar om hetzelfde doel met minder pijn te halen.
Box 3 laat zien waarom uitstel niet gratis is. De Raad van State noemde invoering per 2028 deze week niet uitvoerbaar: er zijn honderden extra ambtenaren nodig bij de Belastingdienst en de banken kunnen de benodigde gegevens niet leveren. Het advies was uitstel tot 2030. Het kabinet houdt het bij één jaar. Wie een systeem een jaar vooruitschuift zonder de uitvoering mee te laten groeien, koopt geen tijd maar een nieuwe deadline.
De politieke logica erachter is begrijpelijk. Dit is een minderheidskabinet dat voor elke begroting anderen nodig heeft. Woensdag debatteert de Kamer over het belastingplan, en niemand weet of er een meerderheid is. Uitstel is dan het smeermiddel: het kost vandaag geen zetel en morgen geen coalitie. Maar een parlement dat elk hard besluit met een jaar mag uitstellen, stuurt de rekening door naar een ploeg die hem niet heeft veroorzaakt. Dat is geen daadkracht, het is een lening.
Er is een alternatief dat minder comfortabel is en meer oplevert: noem het bedrag, noem de datum, noem degenen die betalen, en leg uit waarom het niet later kan. De boeren in de Peel en de beleggers met een box 3-potje vragen niet om zachtheid; ze vragen om een besluit dat blijft staan. Het kabinet heeft dinsdag opnieuw laten zien dat het die vraag kan ontwijken. De vraag is hoe lang de Kamer dat blijft accepteren.
Bronnen: Trouw, NRC, de Volkskrant