De boom die niemand had gerekend

Even na vijf uur zondagmiddag een melding op de Sloterweg, in Nieuw-West: iemand ligt onder een omgevallen boom. Er komt een traumahelikopter, er komen veel meer hulpdiensten, en aan het eind van de rit is er een overleden man die met zijn fiets onder een stam lag. Het is de derde boom in één weekend die in Amsterdam op een mens of een voertuig terechtkwam. Vrijdag in de Anne Frankstraat, zaterdagnacht op de Molenaarsweg, zondagmiddag aan de rand van de stad.

De wind was dan ook geen gewone wind. Met gemiddelde kracht 9 op Vlieland en windstoten van 115 kilometer per uur bij IJmuiden is Boelo officieel de eerste herfststorm van het seizoen, twee dagen na Austen. Nederland is wereldberoemd geworden met dijken en gemalen, met het beteugelen van water. Voor wind in de stad bestaat zo'n nationaal verhaal niet. Daar staan de bomen waar ze in de jaren zeventig zijn neergezet, naast fietspaden die steeds drukker werden.

De reflex na zo'n dood is voorspelbaar: kappen. Wie langs de Sloterweg fietst, ziet vooral gevaar. Maar de stad heeft die bomen nodig, als schaduw, als waterbuffer, als het enige wat een stenige omgeving bij dertig graden leefbaar houdt. Een boom die omvalt is geen argument tegen bomen, het is een argument voor onderhoud. En onderhoud is duur, saai en zichtbaar in geen enkele verkiezingscampagne.

Gemeenten houden lijsten bij van hun bomen en inspecteren er jaarlijks een deel van. Dat is per definitie een steekproef, in een areaal dat in de honderdduizenden loopt. Na een storm als deze worden de risicobomen nagelopen, en dan blijkt vaak dat de controle achterloopt op het weer. De vraag die overblijft is wie dat betaalt: de dienst die het onderhoud uitvoert, de verzekeraar, of de fietser die toevallig onder de verkeerde boom reed.

Wat deze zondag duidelijk maakt, is dat noodweer niet alleen aan de kust gebeurt. Het gebeurt op een fietspad bij een wielerbaan, op een doorgaande weg in Noord, op een veldje naast een autosloperij. De volgende keer dat het waait, staat er weer een ambtenaar met een lijstje en een aannemer met een zaag. Tot de wind gaat liggen en de vraag verdwijnt. Dat is het echte probleem: niet de boom, maar hoe snel we hem vergeten.